به گزارش خبرگزاری حق پرس، سازمان بینالمللی هوانوردی غیرنظامی (ICAO) در تصمیمی مهم، چارچوب جهانی رسیدگی به تحقیقات سوانح و حوادث هوایی را با هدف افزایش شفافیت، استقلال و جلوگیری از تعارض منافع در فرآیند بررسی سوانح تقویت کرد.
بر اساس اعلام ایکائو در مونترال در تاریخ ۲۷ مارس ۲۰۲۶، اصلاحات جدید مربوط به ضمیمه ۱۳ کنوانسیون شیکاگو (Aircraft Accident and Incident Investigation) است و با هدف جلوگیری از توقف یا تضعیف تحقیقات به دلیل تعارض منافع یا مداخلات احتمالی تصویب شده است.
این اصلاحات در پی نگرانیهای اخیر درباره برخی سوانح هوایی مرتبط با مداخلات غیرقانونی یا شرایط حساس امنیتی و سیاسی تدوین شده است؛ مواردی که در آنها استقلال، جامعیت و تداوم تحقیقات ایمنی با چالش مواجه شده بود.
بر اساس ضمیمه ۱۳، مسئولیت اصلی تحقیقات سوانح هوایی در حالت عادی بر عهده کشوری است که سانحه در آن رخ داده است و این تحقیقات توسط یک نهاد تخصصی و مستقل تعیینشده توسط همان کشور انجام میشود. هدف اصلی این تحقیقات، صرفاً پیشگیری از وقوع سوانح مشابه در آینده است.
با این حال، در برخی موارد، تحقیقات به دلایل مختلف متوقف شده یا به نهادهای دیگر منتقل شدهاند که این موضوع باعث تأخیر در انتشار گزارشهای نهایی یا حتی عدم انتشار گزارش شده و در نتیجه امکان استخراج درسهای ایمنی از این حوادث را محدود کرده است.
اصلاحات جدید ایکائو حاصل چند سال کار فنی و مشورتی از طریق پنل تحقیقات سوانح و پنل مدیریت ایمنی این سازمان و همچنین نظرات گسترده کشورهای عضو و سازمانهای بینالمللی است.
ایکائو تأکید کرده است که انتظارات عمومی نسبت به شفافیت و بیطرفی در تحقیقات سوانح، بهویژه در حوادث حساس و پرمخاطب، افزایش یافته و استانداردهای بینالمللی باید متناسب با این انتظارات بهروز شوند.
در چارچوب اصلاح جدید، راهکارهایی برای مدیریت وضعیتهایی ارائه شده که در آنها تعارض منافع واقعی یا ظاهری میتواند اعتماد عمومی به نتایج تحقیقات را کاهش دهد.
از جمله اقدامات پیشبینیشده برای افزایش شفافیت و اعتبار تحقیقات میتوان به واگذاری تحقیق به کشور دیگر یا یک نهاد منطقهای مستقل، دعوت از ایکائو یا کشورهای ثالث برای نظارت بر روند تحقیقات و ارائه اطلاعات فنی تأییدشده به صورت بهموقع به افکار عمومی اشاره کرد.
همچنین بر ضرورت ارتباط شفاف با خانوادههای قربانیان از طریق نهادهای مسئول یا دولتهای متبوع آنان تأکید شده است.
در بخش دیگری از این اصلاحات تصریح شده است که نهادهای تحقیقاتی باید دسترسی بدون محدودیت و بدون تأخیر به تمامی شواهد و مدارک مرتبط داشته باشند تا از هرگونه تفسیر یا محدودسازی غیرضروری در فرآیند تحقیق جلوگیری شود.
این اصلاحات همچنین با ضمیمه ۱۹ کنوانسیون شیکاگو در حوزه مدیریت ایمنی هوانوردی همراستا شده و نقش دادههای حاصل از تحقیقات سوانح را در ارتقای سیستمهای پیشگیرانه ایمنی تقویت میکند.
بر اساس اعلام ایکائو، اصلاحات ضمیمه ۱۳ از تاریخ ۲۳ نوامبر ۲۰۲۸ اجرایی خواهد شد تا کشورها فرصت لازم برای تطبیق قوانین و مقررات داخلی خود را داشته باشند.
این سازمان همچنین اعلام کرده است که برای اجرای بهتر این اصلاحات، راهنماهای جدید، دستورالعملهای بهروز و کارگاههای آموزشی منطقهای با مشارکت نهادهای تحقیقاتی، قضایی و امنیت هوانوردی برگزار خواهد شد.
در مجموع، این تغییرات با هدف تضمین تمرکز تحقیقات بر ایمنی، افزایش اعتماد عمومی و تقویت نقش پیشگیرانه در جلوگیری از سوانح آینده، حتی در پیچیدهترین و حساسترین شرایط، طراحی شده است.
بیشتر بخوانید :
بررسی طرح اصلاح قانون آیین دادرسی کیفری در سه شیفت کاری آغاز شد
دستور قضایی دادستانی کل کشور برای جلوگیری از انتقال اموال برخی متهمان امنیتی
برائت متهمان قتل آرمان علیوردی؛ نقطه عطفی در استقلال قضایی یا آغاز فصل تازه پرونده اکباتان
